Günce · 5 dk okuma
Kediniz neden gece uyumaz?
Sabah üçte koridorda koşan, sabah beşte yüzünüze pati koyan kedi, kötü huylu değildir. Bir türün saatine göre yaşıyor ve o saat sizinkinden farklı.
Gece hayvanı değil, alacakaranlık hayvanı
Kediler nokturnal (gece) değil, krepüsküler (alacakaranlık) hayvanlardır. Yani en aktif oldukları saatler gün doğumu ve gün batımıdır; av hayvanları da bu saatlerde hareketlenir. Evcil kedi bu ritmi korur. Sizin uyku saatinizde onun avlanma saati başlar.
Gündüz evde kimse yoksa kedi gün boyu uyur, siz döndüğünüzde enerjisi yerindedir ve gece yarısı boşalacak bir yer arar. Sorun kedi değil, takvimdir.
Neyi değiştirebilirsiniz
1. Gün içinde yormak. En etkili yöntem, yatmadan önce 15–20 dakikalık gerçek bir oyun seansıdır. Oyunun avlanma sırasını taklit etmesi gerekir: kovalama, yakalama, sonunda küçük bir ödül. Ödül olmadan biten oyun kediyi sakinleştirmez.
2. Oyundan sonra beslemek. Doğada kedi avlanır, yer, temizlenir, uyur. Ana öğünü akşam oyununun sonuna almak bu döngüyü tamamlar. Otomatik mama makinesini sabah 5'e kurmak da "sabah beşte insanı uyandır" ilişkisini kırar; mama sizden değil makineden gelir.
3. Gün içine uyaran koymak. Pencere önünde bir yer, yükseğe çıkabildiği bir kule, bilmece mama kapları. Gün içinde zihinsel olarak yorulan kedi gece daha uzun uyur.
4. Cevap vermemek. Bu en zor kural. Gece miyavlayan kediye kalkıp mama veya ilgi vermek davranışı pekiştirir; kedi bunu bir kez öğrenir ve bir daha unutmaz. İlk hafta zor geçer, sonra düzelir. Kısmen cevap vermek (bazen kalkmak) hiç cevap vermemekten daha kötüdür; kedi kumar oynamayı öğrenir.
5. Yatak odasını kapatmak, ama telafi etmek. Kapı kapanacaksa kediye kendi uyku yeri, suyu ve tırmalama noktası kapının dışında sağlanmalı. Kapının önünde tırmalama, dışlanma stresinin işaretidir.
Ne zaman veterinere gitmeli
Bazı gece huzursuzlukları davranışsal değil, tıbbidir. Özellikle şu durumlarda veteriner kontrolü şarttır:
- Yaşlı bir kedi (10 yaş üstü) daha önce sessizken geceleri yüksek sesle bağırmaya başladıysa. Bu, tiroid bezinin fazla çalışması (hipertiroidi), yüksek tansiyon veya yaşa bağlı bilişsel gerilemenin sık görülen bir belirtisidir.
- Kedi geceleri daha çok su içiyor ve daha çok tuvalete gidiyorsa.
- Huzursuzluk ani başladıysa.
Bu durumlarda hiçbir oyun seansı işe yaramaz ve gecikmek kediye zarar verir.
Gerçekçi beklenti
Kedi hiçbir zaman sizinle aynı saatte uyuyan bir canlıya dönüşmez. Hedef, onun aktif saatlerini akşamın erken kısmına kaydırmak ve gece boşalacak enerjiyi gün içinde harcatmaktır. Bu iki şeyi yapan evlerde gece uyandırmaları büyük ölçüde biter; kalan birkaç sabah da bir kedinin sizi sevmesinin bedelidir.
Yükseklik, gözlem noktası ve tırmalama yüzeyi gün içi uyaranın üç temel parçasıdır; koleksiyondaki her parça bu üçünden en az birini karşılamak için çizildi.